Home > Eenzaamheidsvirus grijpt ongenadig om zich heen

Eenzaamheidsvirus grijpt ongenadig om zich heen

jan 18, 2021 | 1Limburg, Dagbladen en Omroepen

Het Oranjefonds, dat onder andere mensen helpt die eenzaam zijn en initiatieven ondersteunt om iedereen aan de maatschappij mee te laten doen, merkt dat het voor veel mensen een lastige tijd is.

“Wat we nu zien in de samenleving is dat er een groot gebrek aan verbinding is tussen mensen, terwijl dit wel nodig is. Mensen zijn sociale wezens en hebben behoefte aan sociaal contact”, aldus een woordvoerder van het Oranjefonds. Het probleem is er natuurlijk al veel langer. In 2019 voelde 9 procent van de Nederlandse bevolking van 15 jaar of ouder zich al ‘sterk eenzaam’, aldus de van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Alleenstaanden en alleenstaande ouders voelden zich volgens het CBS vaker eenzaam dan paren en thuiswonende kinderen. Een derde van de 75-plussers voelden zich enigszins eenzaam en 9 procent van hen voelde zich sterk eenzaam. Dat bleek uit de resultaten van de enquête Sociale samenhang & Welzijn van het CBS die in maart 2020 uitkwam.

Het Oranjefonds beaamt dat ouderen het erg zwaar hebben, maar benadrukt dat in elke leeftijdsgroep momenteel eenzaamheid wordt ervaren als gevolg van corona. “Je kunt geen meetlat leggen langs eenzaamheid. Eenzaamheid gaat niet alleen over het gebrek aan mensen om je heen. Je kunt ook eenzaam zijn terwijl je wel mensen om je heen hebt, maar daar geen verbinding mee hebt. Dat zien we bijvoorbeeld bij jongeren, maar ook bij mensen met schulden. Dan heb je we wel warme vrienden of familie, maar als die je niet kunnen helpen, sta je er wel alleen voor.”

Toen in eind februari/ begin maart vorig jaar het coronavirus opdook in Nederland veranderde ons leven drastisch. Niet meer je familie en vrienden kunnen zien of knuffelen, dagenlang binnen zitten en van de ene op de andere dag moesten veel mensen volledig thuis gaan werken. Het onderzoekt hoe Nederlanders zich onder andere voelen sinds de corona-uitbraak. Tijdens de eerste golf voelde 51 procent van de Nederlanders zich enigszins eenzaam of eenzaam. Bij de laatste meting eind november vorig jaar was dit percentage opgelopen tot 58 procent.

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) heeft in 2020 een bevolkingsenquête gehouden waaruit die stijging ook blijkt. In de periode 2019 tot juli 2020 was in bijna alle leeftijdsgroepen een stijging van gevoelens van eenzaamheid onder mensen te zien.

Volgens het SCP is de grootste stijging te zien bij 75-plussers. Die stijging zit vooral in de emotionele eenzaamheid. Zo’n 16 procent van de 75-plussers voelde zich in 2019 emotioneel eenzaam, tegenover 37 procent in 2020. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat er juist bij omvangrijke externe dreigingen, zoals het coronavirus, een grotere behoefte bestaat aan hechte emotionele contacten. Maar juist sinds de coronacrisis is er voor die groep minder emotioneel en intiem contact mogelijk met dierbaren.

‘Waar jongere mensen hun meest dierbaren vaak nog hebben inwonen, in de vorm van een levenspartner, kinderen, of ouders, zal dit voor 75-plussers minder vaak het geval zijn. Voor een deel van hen zal de levenspartner al zijn overleden en (klein)kinderen wonen niet bij hen’, zo schrijft het .

Ook hadden jongeren, die vaak een rijk sociaal leven hebben en zich over het algemeen minder eenzaam voelen, voor de coronacrisis al veel digitale contacten. Bijvoorbeeld via WhatsApp, videobellen en Instagram. Sinds de coronacrisis is dit niet veranderd. Het is voor jongeren een goede oplossing ter vervanging van het contact.

Tijdens de eerste lockdown hadden mensen relatief weinig contact met anderen. Wel werd er volgens het SCP een saamhorigheid gevoeld. Een aantal mensen dat deelnam aan de enquête noemde als een van de positieve gevolgen van corona juist de sociale contacten.

‘Ze noemden dan vooral dat ze meer rust hadden en een lege agenda, maar ook dat ze beter beseften welke contacten belangrijk zijn. Soms hadden mensen juist meer contact, bijvoorbeeld omdat volwassen kinderen tijdelijk weer bij hun ouders gingen wonen of doordat vrienden weer meer tijd hadden omdat werk wegviel’, schrijft het SCP.

Veel initiatieven om eenzaamheid tegen te gaan, liggen nu stil. “Heel veel dingen zijn niet mogelijk, waardoor mensen die het lastig hadden het nu nog lastiger hebben”, vertelt de woordvoerder van het Oranjefonds. Toch ziet het Oranjefonds dat de bereidheid om te helpen tegen eenzaamheid enorm is. “Daar mogen we best trots op zijn. Op een innovatieve manier wordt geprobeerd projecten tegen eenzaamheid toch door te laten gaan. Bijvoorbeeld digitale ouderengym, of samen op afstand televisie kijken. Maar het blijft uiteraard lastig.”

Bron: 1Limburg Nieuws